Ndege zisizo na rubani (drones) za Ukraine zilishambulia kituo kikubwa zaidi cha data nchini Urusi Jumatano, na kuibua wasiwasi mpya kuhusu usalama wa miundombinu inayosaidia malengo ya Urusi ya kuendeleza akili bandia (AI).
Kituo hicho, kilichopo mjini Balakovo na kinachomilikiwa na Sberbank, benki kubwa zaidi nchini Urusi, kililengwa baada ya mashambulizi matatu ya ndege zisizo na rubani dhidi ya vituo vya data vya kampuni ya teknolojia ya Yandex wiki iliyopita.
Sberbank ilithibitisha tukio hilo lakini ilisema mifumo na huduma zake ziliendelea kufanya kazi vizuri. Alexander Vedyakhin, naibu afisa mkuu mtendaji wa kwanza wa benki hiyo, aliwaambia waandishi wa habari kuwa kituo cha kuchakata data kilishambuliwa lakini shughuli zake hazikuathirika.
Tukio hilo lilitokea wakati Rais wa Urusi, Vladimir Putin, akiwa na kikao cha dharura na maafisa waandamizi kujadili usalama wa taarifa. Afisa Mkuu Mtendaji wa Sberbank, German Gref, alihudhuria kikao hicho, ingawa Kremlin ilisema mazungumzo hayo hayakuhusiana na mashambulizi dhidi ya vituo vya data.
Mashambulizi hayo yanakuja baada ya mashambulizi dhidi ya vituo vya data vya Yandex yaliyoibua maswali kuhusu udhaifu wa miundombinu ya kompyuta ya hali ya juu ya Urusi. Vituo vilivyoathirika vilihifadhi kompyuta kuu tatu zinazosaidia uendelezaji na mafunzo ya mifumo ya akili bandia, ingawa hakuna kampuni iliyothibitisha uharibifu wowote.
Sberbank na Yandex ndizo kampuni kuu za ndani zinazoendeleza teknolojia ya AI nchini Urusi, zikiwa na mifumo yao mikuu ya GigaChat na YandexGPT. Licha ya juhudi hizo, Urusi inaendelea kubaki nyuma ya waendeleza AI wakuu wa Marekani na China, huku Sberbank ikikadiria pengo hilo kufikia miezi tisa, kutokana na vikwazo vya Magharibi vinavyozuia upatikanaji wa vifaa vya kompyuta vya hali ya juu.
Gref alieleza Septemba 29 kuwa ugumu wa kupata vichakataji vya michoro (GPUs) vya kisasa ni kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya kiteknolojia ya Urusi, akisema Sberbank na Yandex zote zinakabiliwa na changamoto za kupata vifaa vinavyohitajika.
Sberbank imejaribu kununua chipu kutoka kwa wazalishaji wa China kukabiliana na uhaba huo, ingawa Vedyakhin alisema utawala wa jukwaa la programu la CUDA la Nvidia unaleta changamoto ya ziada.
Mtaalamu wa teknolojia ya habari, Mikhail Klimarev, alionya kuwa kubadilisha vifaa vilivyozuiliwa na vikwazo kunaweza kuwa gharama kubwa na vigumu, kwani upatikanaji wa vifaa hivyo mara nyingi unahitaji njia zisizo za moja kwa moja za usambazaji.
Agizo lililotolewa na Putin mwezi Agosti linaipa serikali ya Urusi mamlaka ya kudhibiti vituo vinavyoonekana kutolindwa ipasavyo. Wizara ya maendeleo ya kidijitali ya Urusi ilisema wiki hii kuwa inashauriana na jeshi kuhusu njia za kuboresha ulinzi wa vituo vya data, huku baadhi ya wabunge wakipendekeza kuhamisha vifaa muhimu vya kompyuta chini ya ardhi ili kupunguza uwezekano wa kushambuliwa na ndege zisizo na rubani.
Valery Yermakov, naibu afisa mkuu mtendaji wa kampuni ya mawasiliano inayomilikiwa na serikali, Rostelecom, ametaka kuanzishwa kwa kituo chenye ulinzi mkali zaidi kulinda miundombinu muhimu zaidi ya kidijitali ya nchi hiyo.
Akizungumza katika mkutano mjini Moscow, Yermakov alisema Urusi inahitaji kile alichokiita “ghala la data la Siku ya Mwisho” ili kulinda mifumo muhimu ya kompyuta dhidi ya mashambulizi ya baadaye.
Comments
0